31.01.2001 Esas: 2001/4-10 Karar: 2001/23

ÖZET: Kişilik hakları haksız olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat talep
edebilir. Manevi tazminat miktarı tespit edilirken eylemin özelliği yanında
tarafların kusur durumu, sıfatı, sosyal ve ekonomik durumları da göz önünde
bulundurulmalıdır. Takdir hakkını etkileyen nedenlerin kararda objektif
olarak gösterilmesi gerekir. Çünkü takdir hakkı verilen hususlarda hakimin
hak ve nesafet ile karar vermesi zorunludur. Manevi tazminat bir ceza değildir.
Takdir edilecek tazminatın tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için
gerekli olan kadar olmalıdır. Somut olayda, hükmedilen tazminat miktarı
fazladır.
İlgili Mevzuat: BK. madde 49. MK. madde 4.

Taraflar arasındaki “manevi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda;
Konya Asliye 4. Hukuk Mahkemesi’nce davanın kısmen kabulüne dair verilen
8.4.1999 gün ve 1997/819 E- 262 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından
istenilmesi üzerine, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 7.10.1999 gün ve
1999/7194-8104 sayılı ilamı ile; (...1. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla
yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin değerlendirilmesinde
bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz
itirazları reddedilmelidir.
2. Diğer temyiz itirazlarına gelince;
a) Davacı, kişilik haklarının saldırıya uğradığını iddia etmiştir. Kişilik hakları hukuka
aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir.
Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem
ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve
diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Miktarın belirlenmesinde
her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir
hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak göstermelidir. Çünkü
kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hak ve nısfetle hüküm vereceği
Medeni Kanunun 4. maddesinde belirtilmiştir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda
manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu
olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın
karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı olan amacına
göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin
duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Davaya konu olan olaydaki eylemlerin gelişimi ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde
hüküm altına alınan tazminat fazladır. Kaldı ki tazminata hükmedilmiş olmakla
beklenen manevi tatmin duygusu gerçekleştirilmiş olduğundan ayrıca yayına da
karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun olmadığından karar bozulmalıdır.
b) Dava edilen yayının gazetedeki kimliğinde sahibi olarak D. Yayın Holding
A.Ş. Adına A. Doğan yazılmış olup dava dilekçesinde de D. Yayın Holding A.Ş. davalı
olarak gösterilmiş olduğuna, bu kimliğin yeterli olmasına göre ayrıca H. Matbaacılık
ve Gazetecilik A.Ş.’nin davaya dahil edilmesi doğru olmadığı gibi dava harcıda
ödenmeden H. Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş.’nin manevi tazminattan sorumlu
tutulması da doğru görülmediğinden karar bu nedenle de bozulmalıdır...) gerekçesiyle
bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda;
mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz Eden: Davalılar vekili

Hukuk Genel Kurulu Kararı
Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği
anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma
kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen
Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi
usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
SONUÇ: Davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının
Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.’nun 429. maddesi
gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine,
31.01.2001 gününde oybirliği ile karar verildi.