01.12.1999 tarih, E. 1999/19-1007, K. 1999/1004

ÖZET: Dava çekin süresinde bankaya ibraz edilmemesi nedeniyle sebepsiz
zenginleşme davasıdır. Davacı, bu davayı açmakta haklıdır. Dava konusu
çekin araba alım ve satımının teminatı olarak verildiği ileri sürülmüştür.
Keşidecinin bu savunmaları üzerinde durulup haksız zenginleşme yönünde
araştırma yapılmaması nedeniyle yerel mahkeme kararının bozulmasına
karar verilmiştir. Yerel mahkemece, icra takibine dayanak yapılan çekin
dava dışı üçüncü kişiler arasındaki otomobil satımı sırasında teminat olarak
verildiğine ilişkin savunma ve delillerin yargılama sırasında ileri sürülmediği
ve bu nedenle temyiz aşamasında göz önünde bulundurulamayacağı gerekçesiyle
direnme kararı verilmiştir. Direnme kararı usûl ve yasaya uygundur.
İlgili Mevzuat: TTK 644. madde.

Taraflar arasındaki “itirazın iptali” davasından dolayı yapılan yargılama
sonunda; Ankara Asliye 10. Hukuk Mahkemesi’nce davanın kısmen kabulüne
dair verilen 12.5.1998 tarih ve 1998/110-279 sayılı kararın incelenmesi davalı
tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi’nin 19.10.1998 tarih
ve 1998/4896-6173 sayılı ilamı ile; (... Davacı vekili, davalının keşidecisi
bulunduğu çekin süresinde bankaya ibraz edilmemesi ve talebe rağmen bedeli-
nin de ödenmemesi üzerine alacağın tahsili için icra takibine girişildiğini, davalının
haksız itirazı ile takibin durduğunu iddia ederek itirazın iptali ile takibin
devamına ve icra inkâr tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince
temyiz edilmiştir.
Mahkemece süresinde ibraz edilmeyen çeke dayanılarak TTK’nin 730.
maddesi yollaması ile TTK’nin 644. maddesine göre davacının, davalı hakkında
sebepsiz zenginleşme davası açabileceğinin kabulünde, bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Ancak, davalı dava ve takip konusu çekin bir araba alım-satımında
teminat olarak verilip, karşılıksız olduğunu ileri sürmüştür. Bu nedenle,
davalı keşidecinin savunması üzerinde durulup haksız zenginleşmediği yönünden
varsa delillerinin toplanıp değerlendirilerek uygun sonuç dairesinde bir karar
verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek ve gerekçesiz olarak davanın
kabulü isabetsizdir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle,
yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz Eden: Davalı vekili.

Hukuk Genel Kurulu Kararı
Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz
edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, gereği görüşüldü:
Dava icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar Özel Daire’nin
yukarıda belirtilen kararı ile bozulmuştur.
Yerel mahkeme, icra takibine dayanak yapılan çekin dava dışı üçüncü kişiler
arasındaki otomobil satımı sırasında teminat olarak verildiğine ilişkin savunma
ve delillerinin yargılama sırasında ileri sürülmediğini, bu nedenle bu
savunma ve delillerin temyiz aşamasında göz önüne alınamayacağını gerekçe
göstererek direnme kararı vermiştir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara,
mahkeme kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin
değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, usûl ve yasaya uygun
bulunan direnme kararının onanması gerekir.

SONUÇ: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile, direnme kararının
yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, gerekli ilam harcı peşin alındığından,
başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 01.12.1999 tarihinde, oybirliği
ile karar verildi.