13.10.1999 tarih, E. 1999/20-681, K. 1999/834

ÖZET: 3533 Sayılı Yasa’ya göre, hakemler mülkiyeti belirlemekle görevli
olup, tapu iptali ve tescili görevi genel mahkemelere aittir. Somut olayda,
davaya hakem sıfatı ile bakan hakimin sadece mülkiyeti belirlemekle yetinmesi
gerekirken, yetki aşımı suretiyle tescile karar vermesi usûl ve yasaya aykırıdır.
Hakem kararlarına karşı itiraz mümkün ise de, görev hususu kamu
düzenine ilişkin olup, hakemin yetkisi olmayan hususlarda karar vermesi
halinde, bu karar temyiz yoluyla incelenebilir. Hazine’nin göreve ilişkin tem-
yiz itirazlarının kabulü ile yerel mahkemenin tescile ilişkin hükmünün görev
yönünden bozulması gerekir.
İlgili Mevzuat: 3533 SK 4 ve 6. maddeler, 5519 SK 1. madde.

Taraflar arasındaki “tapu iptali ve tescil” davasından dolayı yapılan yargılama
sonunda; Mersin Asliye 1. Hukuk Mahkemesi’nce (hakem sıfatıyla) davanın
kabulüne dair verilen 20.12.1995 tarih ve 1995/173 E., 1995/1085 K. sayılı
kararın incelenmesi davalı Maliye Hazinesi vekili tarafından istenilmesi
üzerine, Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin 12.5.1997 tarih ve 1997/4414-
1997/5125 sayılı ilamı ile; (... 3533 Sayılı Yasa’nın 4 ve 6. maddeleri gereğince
hakem mülkiyeti belirlemekle görevli olup, tapu iptal ve tescile karar verilmesi
5519 Sayılı Yasa’nın 1. maddesine göre genel mahkemelere aittir. Davaya
hakem sıfatıyla bakan hakimin sadece mülkiyetin aidiyetini belirlemekle yetinmesi
gerekirken, yetki aşılarak tescile de karar vermesi usûl ve yasaya aykırıdır.
Her ne kadar hakem kararlarının itirazı kabil ise de, görev hususu kamu
düzenine ilişkin olup, hakemin yetki aşımı suretiyle görevine girmeyen bir konu
hakkında karar vermesi halinde, bu kararın temyiz yoluyla incelenmesi
mümkün bulunmaktadır. Hazine’nin göreve yönelik temyiz itirazlarının kabulü
ile yerel mahkemenin 25.3.1996 tarihli itirazların reddine dair hükmünün kaldırılarak,
20.12.1995 tarih ve 1995/173 Esas, 1995/1085 Karar sayılı tescile
ilişkin hükmünün görev yönünden BOZULMASINA...) gerekçesiyle bozularak,
dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece
önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz Eden: Davalı Hazine vekili.

Hukuk Genel Kurulu Kararı
Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz
edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara,
bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu’nca
da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki
kararda direnilmesi usûl ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme
kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı
HUMK’nin 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, 13.10.1999 tarihinde,
oybirliği ile karar verildi.